برنامه نویسی چیست؟ یک تعریف ساده، کاربردی و جذاب

اگر در گوگل سرچ کنید برنامه نویسی چیست‌ ، با دنیایی از مقالاتی مواجه میشوید که برنامه نویسی را بسیار پیچیده و سخت معرفی کرده‌اند. گاهی خواندن این مقالات پیچیده، افراد مبتدی را میترساند و هیچوقت نمیتوانند به سمت یادگیری برنامه نویسی بیایند. زیرا فکر میکنند که برنامه نویسی یک علم بسیار پیچیده است و برای یادگیری آن فقط باید نابغه بود ! در این مقاله و فایل ویدئویی، میخواهیم درباره‌ی برنامه نویسی صحبت کنیم و به سوال برنامه نویسی چیست ، به زبان ساده و کاربردی پاسخ دهیم.

برنامه نویسی چیست

اگر به دنبال یک پاسخ خیلی ساده ولی کاربردی برای سوال برنامه نویسی چیست هستید، فیلم زیر را مشاهده کنید.

دانلود این فیلم آموزشی با حجم ۴۵ مگ

فرض کنید میخواهید با “محمد” به استخر بروید

فرض کنید که میخواهید با یکی از دوستانتان به استخر بروید، با او تماس میگیرید و درخواست‌تان را مطرح میکنید. اگر شما و دوست‌تان هردو فارسی زبان باشید، به زبان فارسی باهم صحبت میکنید.

در واقع زبان فارسی، پل ارتباطی بین شما و دوست‌تان است و باعث میشود که شما بتوانید با هم ارتباط و تعامل داشته باشید.

اگر به کشورهای دیگر بروید، این زبان تعامل بین انسان‌ها میتواند متفاوت باشد:

• در دبی، زبان تعامل بین افراد جامعه زبان عربی میباشد
• در امریکا، زبان تعامل انگلیسی میباشد
• و در المان، انسان ها از طریق زبان آلمانی با هم ارتباط برقرار میکنند.

اگر بخواهیم ساده بگوییم، زبان ها به ما کمک میکنند که با هم ارتباط و تعامل داشته باشیم. و هر جامعه‌ای زبان خاص خودش را برای ارتباط بین مردمانش دارد که با استفاده از آن زبان، با یکدیگر تعامل میکنند.

برنامه نویسی چیست : زبان تعامل بین انسان و ماشین

با توجه به مقدمه‌ی بالا، فکر کنید که میخواهیم با یک ماشین (machine) ارتباط برقرار کنیم و از آن درخواستی داشته باشیم. برای مثال میخواهیم به دستگاه عابربانک (ATM) بگوییم که وقتی کاربر کارت بانکی خودش را وارد دستگاه کرد و رمز عبورش صحیح بود، امکان برداشت پول به او داده شود.

آیا میتوانیم همانطور که با دوست‌مان به زبان فارسی صحبت میکنیم، با دستگاه عابربانک (و یا هر ماشین دیگری) نیز به زبان فارسی صحبت کنیم؟ طبیعتا خیر.

همانطور که برای تعامل با یک فرد انلگیسی یا المانی زبان، باید به زبان خاص آن‌ها صحبت کنیم، برای تعامل با ماشین ها هم باید به زبان خاص آن‌ها صحبت کنیم.

هر ماشین، سیستم و… زبان خاص خودش را دارد. ممکن است یکی به زبان PHP بتواند صحبت کند، یکی به زبان JAVA و دیگری به زبان C. ما باید با همان زبانی که آن ماشین به آن مسلط است صحبت کنیم.

ما از هر ماشین، مثل کامپیوتر، تلفن همراه و… انتظار داریم که کارهایی برای ما انجام دهد. در واقع دستوری به آن‌ها میدهیم (مثلا کلیک میکنیم) و در مقابل از آن‌ها انتظار یک واکنش داریم. از طریق برنامه نویسی میتوانیم دستورات‌مان را به ماشین ها بفهمانیم!

به زبان ساده‌تر، اگر بخواهیم با یک ماشین (مثل کامپیوتر، سرور، تلفن همراه و…) ارتباط برقرار کنیم، باید مجموعه دستوراتی را از طریق زبان های برنامه نویسی برای آن‌ها مشخص کنیم. و این مجموعه دستورات را به آن‌ها بدهیم تا اجرا کنند و نتیجه را به ما نشان دهند.

نرم افزارها و اپلکیشن‌ها

ممکن است بپرسید که نرم افزارها و اپلیکیشن ها چیستند و چه کاربردی دارند؟ سوال بسیار خوبی است.

همانطور که گفتیم، برای اینکه بخواهیم یک ماشین کارهایی برای ما انجام دهد، باید به آن ماشین دستوراتی بدهیم. و گفتیم که این دستورات را از طریق مجموعه کدها به آن ماشین میدهیم.

و مجددا گفتیم که هر ماشینی به زبان خاص خودش صحبت میکند، همانطور که هر جامعه‌ای زبان خاص خودش را دارد.

ما وقتی مجموعه دستوراتی را برای یک ماشین مینویسیم، معمولا آن‌را در قالب یک اپلیکیشن یا نرم افزار (یا …) در می‌آوریم و تقدیم آن ماشین میکنیم!

برای مثال از تلفن همراهمان میخواهیم که وقتی کاربری اپلیکیشن x را باز کرد، یک فیلم به او نشان داده شود. برای اینکا مجموعه کدهایی را مینویسیم و به یک اپلیکیشن (مثلا اندروید)‌ تبدیل میکنیم. سپس کاربر میتواند آن اپلیکیشن را نصب کند، آن‌را اجرا کند و آن فیلم را مشاهده کند.

نرم افزارها، مجموعه دستورات ما هستند که میخواهیم توسط یک ماشین اجرا شوند.

نرم افزارها و اپلکیشن‌ها به چه دلیلی نوشته میشوند؟

اگر بخواهیم به سوال برنامه نویسی چیست پاسخ دهیم، باید با کاربرد اصلی اپلیکیشن ها و نرم افزراها آشنا شویم.

در اپلیکیشن ها و نرم افزارها (که اپلیکیشن نیز خود یک نوع از نرم افزار است) همه چیز به ساختچیزی که یک فیلم ساده را نمایش بدهد ختم نمیشود. نرم افزارها و اپلیکیشن ها کارهای بسیار مهم تری میتوانند انجام دهند. در واقع برنامه نویسی و برنامه نویسان کارهای بسیار مهم تری میتوانند انجام دهند.

یکی از دلایلی که هر نرم افزاری نوشته میشود، حل یک مشکل است. نرم افزارها آمده‌اند که زندگی را برای ما راحت تر کنند. اگر بخواهیم چند مثال بزنیم میتوانیم به نرم افزارهای زیر اشاره کنیم:

• نرم افزاری که امکان سفارش انلاین غذا را از داخل منزل برای ما فراهم میکند
• نرم افزاری که امکان گرفتن تاکسی اینترنتی را فراهم میکند.
• نرم افزاری که کمک میکند هر آن چیزی که میخواهید را در خانه و از طریق اینترنت یاد بگیرید.
• نرم افزاری که کمک میکند در خانه باشید و سفارش دهید یا بیایند و اتومبیل‌تان را تمیز کنند.
• و هزاران نرم افزار کاربردی دیگر …

نرم افزارها آمده‌اند که زندگی را برای ما راحت‌تر کنند و مشکلات ما را حل کنند.

وظیفه‌ی یک برنامه نویس: حل مشکل

فکر میکنم تا الان توانستیم پاسخ مناسبی برای سوال برنامه نویسی چیست پیدا کنیم. حالا میخواهیم به این موضوع بپردازیم که وظیفه‌ی یک برنامه نویس چیست؟

وظیفه‌ی یک برنامه نویس خوب را میتوان در متن زیر خلاصه کرد:

یک برنامه نویس خوب و حرفه‌ای، باید مشکلات زندگی انسان‌ها، شرکت‌ها، سازمان‌ها و… را پیدا کند و از طریق طراحی و برنامه نویسی سیستم‌هایی، آن مشکلات را حل کند. بطور خلاصه، وظیفه‌ی اصلی یک برنامه نویس، حل مشکلات موجود است. که با استفاده از تخصصی که دارد، میتواند این مشکلات را حل کند.

انواع زمینه‌های برنامه نویسی

بسیاری از دوستان در کلاس ها و کارگا‌ه‌های آموزشی ما این سوال را مطرح میکنند که «کدام زبان برنامه نویسی رو انتخاب کنم؟» و من همیشه برای این سوال یک پاسخ دارم: بستگی به این دارد که چه کاری میخواهید انجام دهید.

در مقاله‌ و آموزش «چرا چیزی به نام بهترین زبان برنامه نویسی وجود ندارد؟» توضیح دادیم شما نمیتوانید به دنبال بهترین زبان برنامه نویسی باشید و این سوال را مطرح کنید که بهترین زبان برنامه نویسی چیست. هر زبان برنامه نویسی در یک محیط خاص و برای کار خاصی ساخته شده است.

برای اینکه بخواهید اقدام به یادگیری یک زبان برنامه نویسی کنید، اول باید تصمیم بگیرید که در چه حیطه‌ای میخواهید کار کنید؟

آیا میخواهید یک طراح وب باشید؟ یا دوست دارید به یک برنامه نویس وب تبدیل شوید. شاید هم بخواهید یک برنامه نویس فول استک باشید. یا شاید به طور کلی علاقه‌ی شما سمت ساخت اپلیکیشن های موبایلی باشد. شما با توجه علاقه‌تان باید انتخاب کنید که کدام زبان برنامه نویسی را میخواهید یاد بگیرید.

یک زبان برنامه نویسی عالی نداریم. زبان های برنامه نویسی مختلف در زمینه‌های مختلف میتوانند عالی باشند. پس سوال «بهترین زبان برنامه نویسی چیست؟» یک سوال اشتباه است که بجای آن مثلا برای بپرسیم که «بهترین زبان برنامه نویسی برای ساخت اپلکیشین های اندرویدی چیست؟»

اگر میخواهید درباره‌ی این موضوعات بیشتر بدانید، مطالبی که در چند خط بالا لینک شده‌اند را مطالعه کنید. مطالعه‌ی مطالب زیر نیز میتواند برایتان مفید باشد:

• Front End چیست و به چه کسی برنامه نویس فرانت اند میگویند؟
• Back End چیست و به چه کسی برنامه نویس بک اند میگویند؟

یک دنیای بزرگ: وب، اندروید، ios، دسکتاپ و…

دنیای برنامه نویسی بسیار بزرگ است. برنامه نویسی وب، اندروید، ios و… . اولین سوال‌مان این بود که برنامه نویسی چیست . اما ممکن است سوالات دیگری نیز برایمان پیش بیاید که کدام زبان برنامه نویسی را انتخاب کنیم؟ تفاوت زبان های برنامه نویسی چیست ؟ کدام زبان برنامه نویسی بهتر است؟ درآمد برنامه نویسی در ایران چطور است؟ و هزاران سوال دیگر.

با ما در یادیفای همراه باشید تا در مقالات آینده بتوانیم تماس سوالاتی که در ذهن‌تان است را باهم بررسی کنیم و به پاسخ برسیم.

نظر شما درباره‌ی چیست؟ بنظرتان واقعا برنامه نویسی چیست ؟ شما برنامه نویسی را چطور برای خودتان معنا میکنید و به سوال برنامه نویسی چیست چطور پاسخ میدهید؟ لطفا نظرتان را برایمان بنویسید.